Processing math: 100%

Thứ Tư, 28 tháng 11, 2012

Chứng minh đa thức sau bất khả quy trên Q[x] : x^4-x^3+2x+1

 Chứng minh đa thức sau bất khả quy trên Q[x] : x^4-x^3+2x+1
Lời giải:
Cách 1: Đặt P(x)=x^4-x^3+2x+1.
Nếu P(x) có nghiệm x_0 hữu tỷ thì x_0 \in \mathbb{Z}x_0|1 \Rightarrow x_0=\pm 1. Thử vào: P(\pm 1) \ne 0
Do đó, nếu P(x) khả quy trên \mathbb{Q}[x] thì P(x)=(x^2+ax+b)(x^2+cx+d) trong đó, a,b,c,d \in \mathbb{Q}.
Đồng nhất thức, ta có:
\left\{ \begin{array}{l} a + c =  - 1 \\ b + d + ac = 0 \\ ad + bc = 2 \\ bd = 1 \\ \end{array} \right.
Giải hệ này, ta có:
\begin{array}{l} \left\{ \begin{array}{l} a = \frac{{ - 1 - \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } }}{2};c = \frac{{ - 1 + \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } }}{2} \\ b = \frac{{\left( {1 + \sqrt {21} } \right)\left( {5 + \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } } \right)}}{{20}} \\ d = \frac{{\left( {1 + \sqrt {21} } \right)\left( {5 - \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } } \right)}}{{20}} \\ \end{array} \right. \\ \left\{ \begin{array}{l} a = \frac{{ - 1 + \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } }}{2};c = \frac{{ - 1 - \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } }}{2} \\ b = \frac{{\left( {1 + \sqrt {21} } \right)\left( {5 - \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } } \right)}}{{20}} \\ d = \frac{{\left( {1 + \sqrt {21} } \right)\left( {5 + \sqrt {3 + 2\sqrt {21} } } \right)}}{{20}} \\ \end{array} \right. \\ \end{array}
Các nghiệm này đều không là hữu tỷ nên P(x) bất khả quy trong \mathbb{Q}[x].
Cách 2:
Sử dụng khai triển Taylor ta viết lại f(x) =(x-1)^4+3(x-1)^3+3(x-1)^2+3(x-1)+3
Ta có:
\left\{ \begin{array}{l} {a_0} = 1\not \vdots 3\\ {a_1} = 3;{a_2} = 3;{a_3} = 3;{a_4} = 3 \vdots 3\\ {a_4} = 3 \not \vdots {3^2} \end{array} \right.

Nên theo tiêu chuẩn Eisenstein ta có f bất khả quy trên Q[x] \blacksquare

Không có nhận xét nào:

Copyright © 2012 - 2025